Neler Yeni

Hoş geldiniz Dugunsitesi

Tüm özelliklerimize erişmek için şimdi bize katılın. Kaydolduktan ve oturum açtıktan sonra, konular oluşturabilir, mevcut konulara yanıtlar gönderebilir, diğer üyelerinize itibar kazandırabilir, kendi özel mesajınızı edinebilir ve çok daha fazlasını yapabilirsiniz. Aynı zamanda hızlı ve tamamen ücretsizdir, peki ne bekliyorsunuz?

Soru Sor

Sorular Sorun ve Topluluğumuzdan Yanıtlar Alın

Cevapla

Soruları Yanıtlayın ve Konunuzda Uzman Olun

Contact Staff

Our Experts are Ready to Answer your Questions

Tips
Tips

Temel Hak Ve Hürriyetler Nasıl Sınırlandırılır?

secretgate 

Yetkili
Yönetici
T.C Onaylı
Katılım
21 Ocak 2020
Mesajlar
377
Tepki puanı
4
Golden Thread
2
Puanları
18
Temel hak ve hürriyetlerin doğasından kaynaklanan nesnel sınırlarının yanında hukuki sınırları da vardır. Anayasa tarafından doğrudan ya da kanunla sınırlanabilirler. Anayasa, kanunla sınırlamanın istisnası ve belirli koşullara bağlı olarak yürütme organına da temel hak ve hürriyetleri sınırlama yetkisi verir. Anayasaya göre yabancılar için temel hak ve hürriyetler uluslararası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabilir.


Anayasanın Sınırlaması


Anayasanın temel hak ve hürriyetlere ilişkin maddelerinde o hakkın kullanılmasındaki sınırları belirten, yani hakkın hukuk düzenindeki varlığına içkin olan özel hükümler bulunur. Örneğin; grev hakkı toplum için olumsuz sonuçlar doğuracak ve ulusal zenginliği yok edecek biçimde kullanılamaz; yüksek yargı organları mensupları, memurlar, diğer kamu görevlileri siyasi partilere üye olamaz; düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti resmi bir biçimde devlet sırrı olarak belirtilmiş bir bilgi için kullanılamaz.


Kanunla Sınırlama


Anayasaya göre temel hak ve hürriyetler, anayasanın ilgili maddelerinde sayılan özel nedenlere dayanılmak şartıyla, kanunla ve özlerine dokunulmadan sınırlanabilir. Kanunla sınırlamanın geçerli olan altı tane ölçütü vardır. Bunlardan ilki 1982 Anayasasının ilk halinde bulunurken diğerleri 2001 yılındaki Anayasa değişikliği ile kabul edilmiştir.


Kanunla Sınırlamanın Ölçütleri


1) Anayasanın Sözüne ve Ruhuna Uygun Olma


Sınırlama bir bütün olarak Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve hürriyetler rejimine uygun olmalıdır.


2) Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Aykırı Olmama


Anayasa Mahkemesi sınırlamanın bu ölçütünde Türk toplumunun değil, uygarlığın evrensel düzlemde ulaştığı genel kültür seviyesindeki demokrasiyi dikkate almaktadır. Buna göre demokratik toplum düzeninin gerekleri insan haklarının korunması, siyasal iktidarın seçimle belirlenmesi, çok partili siyasal hayatın varlığı, siyasal muhalefetin varlığı, çoğunluğun yönetme hakkının tanıması ve azınlığın çıkarlarının korunması olarak belirtilebilir.


3) Laik Cumhuriyetin Gereklerine Aykırı Olmama


Laiklik ilkesine göre dini duygular ve düşünceler devlet işlerine ve siyasete karıştırılamaz. Bunun gereği olarak temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması dini duyguların siyasete alet edilmesine yol açamaz.


4) Hakkın Özüne Dokunma Yasağı


Sınırlama ile temel hak ve hürriyetin yalnızca kullanım alanını daraltan dıştan bir müdahale söz konusudur. Sınırlama, temel hak ve hürriyetin kullanılamaz bir duruma gelmesine neden olamaz.


5) Ölçülülük İlkesi


Sınırlamada başvurulan araç sınırlamanın amacına ulaşmaya yetecek derecede olmalıdır. Her ne kadar 2001 yılındaki Anayasa değişikliği ile kabul edilmiş olsa da Anayasa Mahkemesi tarafından değişiklikten önce de kararlarında kullanılmıştır.


6) Özel Nedenlerle Sınırlama


1982 Anayasasının ilk halinde bulunan devletin ülkesi ve ulusuyla parçalanamaz birliği, ulusal egemenlik, cumhuriyet, ulusal güvenlik, kamusal sistem, genel asayiş, kamusal fayda, genel sağlık ve genel ahlak olarak dokuz tane olan genel sınırlama nedenleri 2001 Anayasa değişikliği ile kaldırılmıştır. Bunun yerine sınırlamanın özel nedenlere bağlı olarak yapılabileceği belirtilip temel hak ve hürriyetlere ilişkin Anayasa maddelerinde dayanılacak özel sınırlama nedenleri sayılmıştır. Örneğin; genel ahlak ile genel sağlığın korunması amacıyla konut dokunulmazlığı hakkı sınırlanabilirken yerleşme ve seyahat hürriyeti sınırlanamaz.


Kanunla Sınırlamanın İstisnası


Olağanüstü dönemlerde uygulanan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile temel hak ve hürriyetlerin hepsi sınırlanabilir. Olağanüstü dönemler dışında da yalnızca sosyal ve ekonomik haklar Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile sınırlanabilir. Bu iki önemli istisnanın yanında Anayasa temel hak ve hürriyetlerin kanunla sınırlanması kuralı ile çelişik olarak yürütme organına önemli yetkiler vermiştir. Örneğin; dernekleri ve vakıfları faaliyetten men etme, yakalama ve tutuklama sırasında silah kullanma, toplantı ya da gösteri yürüyüşünü erteleme.
 
shape1
shape2
shape3
shape4
shape5
shape6
Üst